अमेरिकी चिप कम्पनी एनभिडियाले सहसंस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ)जेन्सेन हुआङलाई पदबाट हटाउने तयारी गरेको छ।
अमेरिकी अखबार वाल स्ट्रिट जर्नल र अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सले आफ्ना स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै एनभिडिया हुआङलाई पदबाट हटाउने तयारीमा रहेको बताएको हो।
हुआङलाई पदमा राख्ने वा हटाउने भन्ने टुंगो गर्न अमेरिकी समयअनुसार बुधबार अबेर सञ्चालक समितिको बैठक बसेको रोयटर्सले आफ्नो स्रोतलाई उद्धृत गर्दै जनाएको छ।
नेपाली समयअनुसार बिहीबार बिहानसम्म एनभिडियाले बैठकको निर्णय सार्वजनिक गरेको छैन।
जर्नलको खबर आएपछि नियमित समयपछिको कारोबारमा एनभिडियाको सेयर मूल्य करिब ८ प्रतिशत घटेको रोयटर्सले जनाएको छ। एनभिडियाको बजार मूल्य करिब ४० खर्ब अमेरिकी डलर छ।
जर्नलले बोर्डको कदमलाई हुआङका विवाहबाहिरका दुई सम्बन्धबारे सार्वजनिक भएका विवरणसँग जोडेको छ। न्युयोर्क टाइम्सले बुधबार हुआङकै मातहतमा काम गर्ने एनभिडियाकी एक उपाध्यक्षसँग उनको विवाहबाहिर सम्बन्ध रहेको खबर दिएको थियो।
के हो प्रकरण?
हुआङसँग विवाहबाहिर सम्बन्ध रहेको बताइएकी एलिस हुआङ सिंगापुरस्थित डेटा सेन्टर कम्पनी मेगास्पिडकी पूर्वकार्यकारी हुन्।
मेगास्पिड एनभिडियाका चिप किन्ने कम्पनी हो।
न्युयोर्क टाइम्सका अनुसार अमेरिकी गुप्तचर अधिकारीहरूले एलिसले चीनका लागि सूचना संकलन गरेको आशंका गरेका छन्। चीनको विदेश मन्त्रालयले जासुसीको आरोपलाई आधारहीन भनेको छ।
अमेरिकाले चीनमा उन्नत एआई चिप पठाउन कडा नियम लगाएको छ।
मेगास्पिडले अमेरिकी निर्यात नियम उल्लंघन गरी एनभिडियाका चिप चीन पठायो कि भन्ने विषयमा अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले छानबिन गरिरहेको समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस (एपी) ले जनाएको छ।
मेगास्पिडले यसअघि उक्त आरोप अस्वीकार गरेको थियो।
‘मैले आफ्नी श्रीमतीप्रति बेइमानी गरेँ,’ हुआङले आइतबार कम्पनीलाई पठाएको पत्रमा माफी माग्दै लेखेका थिए। पत्रमा उनले सम्बन्धको विवरण खुलाएका थिएनन्। उनले छानबिनमा पूर्ण सहयोग गर्ने बताएका थिए।
एनभिडियाको सञ्चालक समितिले आइतबार हुआङ विदेशी गुप्तचर निकायको निशानामा परेका थिए कि भन्ने विषयमा स्वतन्त्र छानबिन घोषणा गरेको थियो।
त्यस बेला समितिले हुआङ र उनको नेतृत्व टोलीमाथि विश्वास व्यक्त गरेको थियो।
अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षामा आँच पुगेको वा कम्पनीका गोप्य सूचना बाहिरिएको ठान्ने आधार नरहेको पनि समितिले जनाएको थियो। मंगलबार स्वतन्त्र सञ्चालकहरूले छानबिनका लागि बाह्य कानुनी टोली नियुक्त गरेका थिए।
अमेरिकी प्रतिनिधिसभाका तीन समितिका अध्यक्षले हुआङलाई एलिससँगको सम्पर्क र कम्पनीको सुरक्षा व्यवस्थाबारे बन्द बैठकमा जानकारी दिन आग्रह गरेका छन्।
भिडिओ गेमदेखि एआईसम्म
ताइवानमा जन्मिएका ६३ वर्षीय हुआङले सन् १९९३ मा दुई इन्जिनियरसँग मिलेर एनभिडिया स्थापना गरेका थिए। क्यालिफोर्नियाको एउटा रेस्टुरेन्टमा भिडिओ गेमका दृश्यलाई वास्तविकजस्तो देखाउने चिप बनाउनेबारे उनीहरूले गरेको कुराकानीबाट कम्पनीको सुरुआत भएको एपीले लेखेको छ।
स्थापनादेखि नै हुआङ कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी छन्।
एनभिडियाका ग्राफिक्स चिप (जिपियू) ले धेरै हिसाब एकैसाथ गर्न सक्छन्। गेमका दृश्य बनाउन काम लागेको यही क्षमता पछि च्याटजिपीटीजस्ता एआई प्रणालीलाई ठूलो परिमाणको सामग्रीबाट सिकाउन र चलाउन उपयोगी भयो। एनभिडिया अहिले एआई चिपको प्रमुख आपूर्तिकर्ता हो।
कम्पनीको वित्तीय विवरणअनुसार जुलाई २६ मा सकिएको तीन महिनामा एनभिडियाको कुल आम्दानी ९६ अर्ब २० करोड अमेरिकी डलर थियो। त्यसमध्ये ८९ अर्ब डलर डेटा सेन्टर व्यवसायबाट आएको थियो।
गत भदौमा रसुवाको भोटेकोशीमा बाढी आएपछि हुआङको नेतृत्वमा रहेको एनभिडियाले नेपालको प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा एक करोड अमेरिकी डलर (करिब डेढ अर्ब रूपैयाँ) सहयोग गरेको थियो। अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले त्यस बेला हुआङलाई धन्यवाद दिएका थिए।
हुआङसँग एनभिडियाको करिब ३.६ प्रतिशत सेयर छ। उनी पदबाट हटे कम्पनीको नेतृत्व कसले सम्हाल्ने भन्ने अझै खुलेको छैन।